Kısa cevap: Özel ders vermek Türk Ceza Kanunu'nda tanımlı bir suç değildir. Üniversite öğrencisi, serbest çalışan öğretmen, özel okul ya da kurs öğretmeni ve emekli öğretmen özel ders verebilir. Mesele devlet okulunda kadrolu ya da sözleşmeli çalışan öğretmenler için farklıdır: onlar için yasak disiplin hukukundan gelir.
Devlet öğretmeni özel ders verirse hangi ceza var?
18 Ekim 2024'te Resmî Gazete'de yayımlanan 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'nun 24. maddesi, ilgili mevzuatın izin verdiği durumlar dışında öğrencilere menfaat karşılığında özel ders veren ya da özel ders için yönlendirme yapan öğretmen ve yöneticilere aylıktan kesme cezası verileceğini düzenler.
Bu düzenleme iki şeyi birlikte kapsar:
- Ücret karşılığı özel ders vermek (evde, öğrencinin evinde ya da online fark etmez).
- Öğrenciyi özel derse yönlendirmek, yani kendi öğrencisine veya velisine "şu hocadan ders al" demek.
2026 MEB Akademi Giriş Sınavı'nda (AGS) da bu konu soruldu ve doğru cevap "aylıktan kesme" olarak kabul edildi. Bu yüzden "özel ders veren öğretmen ceza alır mı" aramaları 2026'da hızla arttı.
657 sayılı Kanun ne diyor?
Devlet memurlarının ticaret ve kazanç getirici faaliyetleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi ile sınırlıdır. Danıştay'a yansıyan bir olayda, izinsiz özel dershanede çalışan bir Anadolu Lisesi öğretmenine 657 sayılı Kanun'un 125. maddesine göre bir yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verildiği görülmüştür. 7528 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra özel derse ilişkin özel hüküm bu kanundaki "aylıktan kesme"dir.
Kimler özel ders verebilir?
- Özel okul ve kurs öğretmenleri: 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi çalışırlar. Sözleşmelerinde aksi yoksa genelde verebilirler; ancak 7528 sayılı Kanun'un 24. maddesi özel öğretim kurumu öğretmenlerini de kapsar. Kendi öğrencisine menfaat karşılığı ders vermek ve yönlendirme riskli alandır, kurum kurallarına bak.
- Üniversite öğrencileri ve mezunlar: Kadrosu olmayan herkes özel ders verebilir.
- Emekli öğretmenler: Memuriyet bittiği için disiplin hükmü uygulanmaz.
- Devlet öğretmenleri: Kurum izniyle 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamındaki kurumlarda ek ders görevi alabilirler. Okuldaki destekleme ve yetiştirme kursları (DYK) gibi resmî programlar da serbesttir. Bunların dışında ücretli özel ders vermek disiplin cezası riskidir.
Vergi tarafı
Düzenli olarak ücretli özel ders veren serbest çalışanların gelirleri vergiye tabidir. Esnaf muafiyeti ya da serbest meslek kaydı gibi seçenekler için bir mali müşavire danışmak en doğrusu.
Veliler için not
Çocuğunun kendi okulundaki öğretmeninden ücretli özel ders almak hem öğretmeni disiplin riskine sokar hem de not verme konusunda çıkar çatışması yaratır. Bağımsız bir öğretmenle çalışmak daha sağlıklıdır. Matematik özel ders, LGS hazırlık ve YKS hazırlık sayfalarında şehrine göre öğretmenleri karşılaştırabilirsin.
Ogretmenara'da kimler ders verir?
Ogretmenara'da profil açan öğretmen, mevzuata uygun ders verdiğini kabul eder. Özel okul, kurs ya da serbest çalışan bir öğretmensen ücretsiz profil açabilirsin.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Somut durumun için kanunların güncel metnine ve bir hukukçuya başvur.
Kaynaklar
- 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, Resmî Gazete 18.10.2024, sayı 32696, md. 24
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 28 ve 125
- 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu



